Historia z Ziemi Łosickiej inspiracją książki. Spotkanie autorskie z Justyną Lipecką

Czasem wielka historia zaczyna się od jednej opowieści. Od wspomnienia, które ktoś przechowywał przez całe życie i które po latach trafia do kolejnych ludzi. Tak właśnie narodziła się książka „Byłam Cyganką” - powieść inspirowana wydarzeniami z naszego regionu, których świadkiem był Kazimierz Jakimiuk, mieszkaniec Łosic.

Już 12 marca o godz. 17.00 w Bibliotece Pedagogicznej w Łosicach przy ul. Piłsudskiego 9 odbędzie się spotkanie autorskie z Justyną Mazur Lipecką, autorką książki opartej na wspomnieniach mieszkańców Ziemi Łosickiej. Wydarzenie organizowane jest w ramach cyklu „Z ciekawymi ludźmi…”, który współtworzą Miasto i Gmina Łosice, Biblioteka Pedagogiczna w Łosicach oraz Łosicki Dom Kultury.

Justyna Mazur Lipecka urodziła się w 1955 roku w Terespolu, a od wielu lat mieszka w Białej Podlaskiej. Jest regionalistką zafascynowaną historią Podlasia i opowieściami jego mieszkańców. Wędruje po małych wsiach i osadach, rozmawia z ludźmi, zapisuje ich wspomnienia i rodzinne historie. Z takich spotkań rodzą się inspiracje do jej książek. Jest autorką powieści „Nad Bugiem”, „Czas oswajany” oraz „Byłam Cyganką”. Publikowała także w regionalnych czasopismach, m.in. w „Gońcu Terespolskim” i „Kwartalniku Kulturalnym” z Białej Podlaskiej.

Jak pisze autorka we wstępie do książki, jednym z impulsów do jej napisania były wspomnienia Kazimierza Jakimiuka, który opowiadał o wydarzeniach z zimy 1942 roku. W jego relacji pojawia się historia niespełna dwuletniej romskiej dziewczynki, która trafiła do jednego z domów we wsi Kobylany w powiecie łosickim.

Z przekazów wynika, że mieszkańcy wsi ukrywali dziecko w czasie okupacji niemieckiej, przenosząc je z domu do domu, aby ocalić je przed niebezpieczeństwem. Ta historia przez lata żyła w pamięci mieszkańców regionu i stała się jednym z punktów wyjścia do powieści.

Podczas zbierania materiałów autorka natrafiła również na inne relacje związane z tą opowieścią. W rozmowach z mieszkańcami pojawił się wątek cyganeczki, której matka miała pochodzić z pobliskiej wsi Myszkowice, także położonej na Ziemi Łosickiej. Według przekazów dziewczyna została zabrana przez Cygana i żyła później w taborze.

Poszukując kontekstu historycznego i kulturowego, Justyna Lipecka sięgała także do literatury dotyczącej Romów, w tym do prac Jerzego Ficowskiego, jednego z najważniejszych badaczy i popularyzatorów kultury romskiej.

„Byłam Cyganką” to opowieść o losach dziewczyny z podlaskiej wsi i Cygana, której fabuła obejmuje okres od początków XX wieku aż po czasy współczesne. Jak podkreśla autorka, powieść w dużej mierze oparta jest na faktach i na wspomnieniach ludzi, którzy zdecydowali się podzielić swoimi historiami.

Jednym z nich był właśnie Kazimierz Jakimiuk - mieszkaniec Łosic, dobrze znany w lokalnej społeczności, zmarły w 2025 roku w wieku 91 lat, którego wojenne wspomnienia stały się ważnym impulsem do powstania tej literackiej opowieści.

Spotkanie będzie okazją nie tylko do rozmowy o książce, ale także o historii regionu i o tym, jak lokalna pamięć - przekazywana z pokolenia na pokolenie - może stać się inspiracją dla literatury.

Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych literaturą regionalną oraz historią ziemi łosickiej.