Artefakt słowa. Relacja z Gali XXIX Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Romualda III Mikoszewskiego

Są wieczory, w których słowo odzyskuje swoją wagę, a poezja staje się nie tylko sztuką, lecz przestrzenią spotkania. Tegoroczna gala XXIX Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Romualda III Mikoszewskiego „Ziemia najbliższa”, która odbyła się 12 grudnia w Łosickim Domu Kultury, była właśnie takim momentem - skupionym, pełnym pamięci, ale i świeżych poetyckich głosów, które na nowo odsłoniły sens bliskości, historii i miejsca.

Uroczystość poprowadził Kamil Sakowski z Powiatowego Stowarzyszenia Animatorów Kultury, witając licznie zgromadzonych gości: przedstawicieli władz samorządowych, instytucji kultury, członków stowarzyszeń a także - w sposób szczególny - rodzinę patrona konkursu, Romualda III Mikoszewskiego, oraz rodzinę Jerzego Chemycza. Wśród publiczności zasiedli twórcy z całej Polski, przybyli m.in. z Sopotu, Piotrkowa Trybunalskiego, Żar, Łaz czy Bełchatowa.

Wspomniano także historię konkursu, silnie splecioną z działalnością Mirosława Odoszewskiego, wieloletniego dyrektora ŁDK, dzięki któremu wydarzenie odzyskało rangę i nowe życie. To on w 1998 roku nadał mu nowy kształt i sprawił, że z czasem zyskał rangę ogólnopolską, a później - międzynarodową. Jego pamięć uczczono minutą ciszy, podobnie jak pamięć współtwórców literackiej tradycji Łosic: Romana Śliwonika, Jerzego Chemycza, Ryszarda Chojeckiego, Ryszarda Kornackiego oraz Ernesta Brylla.

Kulminacją wieczoru było podsumowanie prac konkursowych, przedstawione przez jury: Agnieszkę Monikę Polak, Waldemara Michalskiego i Zbigniewa Waldemara Okonia.

Waldemar Michalski zwrócił uwagę na imponującą liczbę nadesłanych zestawów - „sto pięćdziesiąt zestawów, czyli 450 wierszy”, podkreślając, że konkurs „na stałe wpisał się w tradycję ogólnopolskiego życia literackiego”. Wskazywał na obecność motywów podlaskich, na żywą wielokulturowość regionu oraz na wrażliwość autorów, którzy - jak zauważył - „sięgają po temat podlaski”, bo właśnie tutaj „Polska jest autentycznie Polską jeszcze z tradycją jagiellońską, więc jest wielokulturowa, wielowyznaniowa, także wielojęzykowa”.

W swoim komentarzu przypomniał fascynację poetycką Podlasiem, obecność nostalgii, bólu przemijania, ale też poczucia wspólnoty. Cytował fragmenty wierszy - od dowcipnej scenki z nadbużańskiego pogranicza („W remizie nad Bugiem wisi zaproszenie…”) po poruszający obraz z łosickiego getta („została po nich blaszana miska…”) czy miniaturę o „ziemi / najbliższej / pękającej w szczelinie chodnika”. Podkreślił także różnorodność stylistyczną prac: od sonetów, przez wiersze wolne, po miniatury i haiku.

Po przedstawieniu tegorocznego plonu poetyckiego ogłoszono laureatów. Nagrodę specjalną za tematykę regionalną otrzymała Ewa Jowik (godło „KROPLA”). Wśród wyróżnionych znaleźli się: Katarzyna Justyna Zychla („KONFITURA Z RÓŻY”), Piotr Kulpa („TEORETYCZNY”), a także Marianna Pawłowska z Niemojek („ROKITNIK”), nagrodzona dodatkowo jako najlepsza autorka z powiatu łosickiego. Jury przyznało również dwie równorzędne nagrody III stopnia: Tadeuszowi Dejneckiemu („KUZYN”) oraz Barbarze Felczak („ANEZRAM”). Nagrodę II otrzymała Ewa Krochmalska-Gawrosińska („LENA JAŚMIENNA”). Laureatem nagrody głównej został Paweł Nieczuja-Ostrowski z Sopotu, autor zestawu oznaczonego godłem „SAMOLIŚĆ”.

Uczestnicy gali mogli także wysłuchać interpretacji wybranych tekstów w wykonaniu młodych recytatorów ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Łosicach, przygotowanych przez Jolantę Barańską, co nadało wydarzeniu wymiaru międzypokoleniowego - poezja wracała do źródeł, czytana świeżym, młodym głosem.

Zwieńczeniem wieczoru był pełen energii koncert Renaty Przemyk, która - w towarzystwie znakomitych muzyków: Piotra Wojtanowskiego, Grzegorza Pałki i Macieja Gołyźniaka - zabrała publiczność do świata dźwięków i emocji. Jej głos, znany z wyjątkowej ekspresji, w połączeniu z nowoczesnymi, dopracowanymi aranżacjami sprawił, że dobrze znane utwory zabrzmiały świeżo i intensywnie. Światło, które współtworzyło narrację koncertu, wydobywało kolejne warstwy interpretacji, budując nastrój niemal teatralny, lecz wolny od sztuczności. W tym połączeniu muzyki, głosu i obrazu powstała przestrzeń, w której publiczność mogła zanurzyć się bez reszty - żywa, pulsująca i prawdziwa.

(Fotorelację z koncertu dodamy w osobnym artykule).

Galę zakończono podziękowaniami dla twórców, jury, instytucji wspierających oraz publiczności. Organizatorzy zapowiedzieli już jubileuszową, trzydziestą edycję konkursu, która odbędzie się w przyszłym roku.

W Łosicach po raz kolejny udowodniono, że „ziemia najbliższa” to nie tylko przestrzeń geograficzna - to pamięć, wspólnota i słowo, które wciąż buduje między ludźmi mosty.

Organizatorzy: Miasto i Gmina Łosice, Łosicki Dom Kultury oraz Powiatowe Stowarzyszenie Animatorów Kultury w Łosicach.

Partner wydarzenia: Samorząd Województwa Mazowieckiego - Mazowsze, serce Polski.