Fundamenty murowanej wieży ratusza z XVI wieku odkryto w łosickim parku

0
109

W centrum miasta trwają prace rewitalizujące park im. Króla Aleksandra Jagiellończyka. Ze względu na odkrycie prawdopodobnie fundamentów wieży ratusza z XVI wieku, w obszarze znaleziska prace te wstrzymano na okres 30 dni. Według źródeł historycznych wieża została wzniesiona przez łosickich mieszczan tuż po nadaniu Łosicom praw magdeburskich w 1505 roku. 

Centralna część miasta własnie przechodzi wielką metamorfozę w ramach Programu Rewitalizacji. Ponad 3 ml zł przeznaczono na rewitalizację parku im. Króla Aleksandra Jagiellończyka. W samym centrum miasta ma powstać scena, plac zabaw i fontanna a cały teren parku ma odzyskać dawno zapomnianą świetność. Podczas prac odkryto fundamenty. Z dużym prawdopodobieństwem można przypuszczać, że są to fundamenty murowanej wieży ratusza, którą wznieśli mieszczanie tuż po nadaniu Łosicom praw magdeburskich w 1505 roku.

Tomasz Dobrowolski, historyk, regionalista badający dzieje Ziemi Łosickiej w książce pt. “750 lat Ziemi łosickiej. Tom 1. Łosice i Ziemia łosicka w latrach 1264-1939”, wydanej w 2014 roku pisał – “Wraz z nadaniem Łosicom praw magdeburskich w 1505 roku, doszło do uregulowania przestrzennego miasta zgodnie z prawnymi założeniami magdeburskimi. Należy podkreślić w tym miejscu, że lokowane miasta podlaskie, w pierwszej połowie XVI wieku były bogato uposażone w ziemię, co było typowe dla miast litewskich. W tym samym czasie na sąsiednim Mazowszu miejskie nadziały ziemi były znacznie mniejsze. Lokując Łosice na prawie magdeburskim, uposażono je w 84 włóki ziemi. Było to miasto otwarte, pozbawione wyraźnych fortyfikacji. W centrum usytuowano duży plac – rynek, przy którym – zgodnie z nadanym przywilejem – mieszczanie w niedługim czasie wznieśli ratusz drewniany z murowaną wieżą. Umieszczono na niej napis: ” Vir eruditus ipse se custodiet” (“Mąż wykształcony sam siebie będzie strzegł”). W ratuszu zlokalizowano również jatki, wagę i postrzygalnię sukna.”

Zaraz po cennym odkryciu w miejskim parku, Burmistrz Mariusz Kucewicz potwierdził hipotezę o znalezieniu fundamentów wieży ratuszowej z XVI wieku. – Wszystko wskazuje na to, że w trakcie prac rewitalizacyjnych Parku im. Króla Aleksandra Jagiellończyka zostały odkryte fundamenty murowanej wieży, ratusza zbudowanego przez łosickich mieszczan już po nadaniu praw miejskich magdeburskich. Ruiny archeolog wstępnie datuje na XVI-XVII wiek! Według archeologów technologia budowli jest bardzo podobna jak Zamku górnego w Kazimierzu Dolnym. Wieża o średnicy 8 metrów, na zewnątrz o przekroju okręgu, w środku miała kształt ośmiokąta. Wieża mogła mieć nawet 3 kondygnacje oraz piwnice. Ze względu na cenne znalezisko i konieczność przeprowadzenia szczegółowych prac archeologicznych prace na tym fragmencie parku zostały wstrzymane na czas 30 dni. To naprawdę wyjątkowo cenne dla Łosic odkrycie. 

Na planie miasta pochodzącym z 1823 roku i późniejszym z 1836 roku widać usytuowany w centralnej części Łosic wspomniany ratusz. Mieszkańcy są poruszeni odkryciem i mają już nawet plan na zagospodarowanie wydobytych ruin. – To świetna informacja – mówi pani Anna – jestem podekscytowana, że w samym centrum miasta odsłonięto prawdopodobnie fundamenty XVI wiecznej wieży ratusza. Marzy mi się, żeby stało się to atrakcją turystyczną, gdyby udało się zabezpieczyć ruiny tak jak w innych miastach szkłem, po którym można by chodzić. To byłoby idealne rozwiązanie – dodała.

– A może byśmy zrekonstruowali tę wieżę? – dopytuje Krzysztof.
– Z rekonstrukcją możemy nie dać rady. Ale fundamenty na pewno zostaną odpowiednio wyeksponowane – odpowiedział burmistrz. – To chyba najcenniejsze na dzień dzisiejszy znalezisko w naszym mieście.

Foto: UMiG Łosice/Facebook KWW Mariusza
Plany miasta: T. Dobrowolski, 750 lat Ziemi łosickiej, Łosice 2014; red. J. Kazimierski, Łosice 1264-1966, Warszawa 1969.